"ما در خطر كمبود معنی قرار نداریم كاملا بر عكس چنان تا خرخره به ما معنی  می خورانند كه داریم خفه می شویم . هر چقدر چیز ها بیشتر به ورطه معنی بغلتند كمتر و كمتر جذابیت ظاهری شان را حفظ می كنند در ظواهر چیز هایی پنهان وجود دارد دقیقا به این علت كه راه به تاویل نمی دهند . این ها نا گشودنی و غیر قابل فهم می مانند . می خواهیم فضای را برای وجود اسرار آمیز و اغواگری باز یابیم كه به ظواهر امكان می دهد تا گردش كنند و همچون رازی به حركت در آیند ."                                                                                                                                         

      ژان بودریار – شعف ارتباط        

   باید به دوربین خیره شوند همه چیز مهیاست ، سگ ها به دشواری همیشه لباس پوشیده اند و منتظر اشاره او هستند ، این بار چه فكر تازه ای دارد قرار است پشت شیشه های رنگی بمانند یا با لباس های فاخر به جشن عكاسی خوانده شده اند ... كسی نمی داند كه ویلیام وگمن [1] این بار چه فكر تازه ای دارد ...؟ 

 ویلیام وگمن عكاس و یا شاید آفریننده ی سگ هایی متمدن است سگ هایی لباس پوشیده در قالب چار چوب ها و روابط پذیرفته شده انسانی كه این بار انسان ها ناظر اند و سگ ها اجرا كننده . وگمن متولد 1943 در ماسا چوست است . لیسانس نقاشی اش را در سال 1965 از دانشگاه هنر بوستون گرفت و دو سال بعد موفق به اخذ فوق لیسانس از دانشگاه چامپاین اوربانا[2] در ایلی نوی شد . پس گذراندن این دوره شش ساله و   اتمام تحصیلات او به روش  و ابداعی تازه در نقاشی دست یافت . اساس كارش بر كارت پستال های یافت شده استوار است ، كارت پستال های معمولی از مناظر و ساختمان ها ، پل ها و عكس های یادگاری  كه جایی از بوم قرار می گیرند و او ادامه اش را نقاشی می كند . گاه این ادامه با فضای كارت ها همخوان و هماهنگ است و گاه بی ربط تخیلی . شناخت وگمن از تاریخ هنر ،مطالعه و بررسی دقیق او از هنر باز هم این نكته را یاد آوری می كند كه هنر بیشتر بازی پیچیده ایی با نهادهاست و بیشتر در پیچیده كردن و غنی كردن ایده ها و ادراكات ما سهیم است تا به دنبال انتقال  مفاهیم پذیرفته شده و همگانی باشد بدن شك همه ی ما می دانیم كه هنر مقوله ای دشوار بوده و راهیابی به آن مستلزم تلاش ، صبر ، حوصله و كار زیاد است . در زمانی كه ما به سر می بریم تولید و خلق آثار هنری به مراتب متفاوت و دشوارتر است شاید تنها دلخوشی قرن ما این است كه حتی بی ارزشترین و حقیر ترین چیز ها قادرند كاركرد و ارزش زیباشناسانه پیدا كنند .آثار نقاشی وگمن به دو دسته تقسیم می شوند : كارهای سیاه و سفید كه اكثرا رنگ و روغن هند و ماجرای كارت پستال های یافت شده . وگمن تا جایی كه بتواند بر كشف شهودی خویش اصرار می ورزد او كارت پستال های تازه می جوید ، با قدرت و تمركز ، مهارت قلمش و با استفاده از تخیل و خلاقیتش ، نقاشی می كند.      

  دوره بعدی كار او شیطنت و كنجكاوی ها و نو آوری هایش با تركیب عكاسی و نقاشی است اضافه كردن خطوطی اتصال دهنده ، معنه رسان و سازنده . دو شاخه خشك و باریك میان چمنزاری ساده ، تصویری به غایت پیش پا افتاده كه با قلم سیاه وگمن تبدیل به بانویی خطی شده وگمن با هر چیزی وارد میدان بی انتهای طنز میشود ، او با همه چیز حتی خودش شوخی می   كند ، شوخ طبعی ظریف و خاص او كه لازمه و پایه اصلی كار هایش به شمار می آید در مواردی دست یافتنی و سهل الوصول به نظر می رسد . اولین عكس های جدی وگمن با ورودش به دنیای تبلیغات  شكل گرفت . او این بار هم به خود گفت ، در هر جایی نوآوری و نواندیشی ضامن موفقیت آدمی است. او به مدت دو سال در چند دانشگاه معتبر هنر تدریس كرد  و این تجربه باعث آشنایی اش با فیلمسازی شد . در 1972 او چهره تازه ای را به دنیای هنر معرفی كرد، او كسی  نبود جز من ری[3] ، اولین و وفادارترین سگ  وگمن  كه با شخصیتی مهربان ، چره ای سرد و جدی ، اصلی ترین مدل و فیگور عكس و فیلم های  وگمن شد. وگمن در مورد خرید و عكاسی از من ری چنین می گوید : "در دانشگاه ویس كانسین مدیسون [4] تدریس می كردم كه موضوع خرید یك سگ مطرح شد . به همسرم قول دادم كه سال آینده این كار را می كنم ، امیدوار بودم این موضوع را فراموش كند اما نكرد او سگ های مو كوتاه دالماسی را دوست داشت و ما بار اول دنبال این نوع سگ بودیم یك آگهی كوچك در روزنامه با قیمت 35 دلار ما را به دیدن سگ ها كشانید ، از سگ ها دیدن كردیم و تنها سگ نر نظر ما را جلب كرد . من 5 بار سكه انداختم و شیر و خط كردم و سر انجام خریدمش . او را به خانه آوردم هنگامی كه زیر نور نشسته بود بسیار شبیه یك انسان می نمود ، من ری توله سگ جدید ما اولین مدل عكس های من شد ."       

همكاری وگمن با من ری  12 سال به طول انجامید و در این مدت  وگمن با بررسی در رفتار و حالات سگش ، نگاه ویژه به اندامش ، و شناخت قابلیت ها و توانایی هایش ، تصاویری پر ازایده های نو  ، سرشار از فرم و رنگ  خلق كرد. عكس هایی كه نه پیش از این تكرار شده بودند و نه بعد از وگمن كسی تكرار می كند. او برای من ری همسری با نام فای ری[5] برگزید . با تولد توله های زیبا و دوست داشتنی  این زوج دوره كاری تازه ای برای من ری و خانواده اش آغاز شد. نظر وگمن در مورد این خانواده شنیدنی است: " آنها خانواده ای از بازیگران و مجریان برجسته بودند كه مانند تمامی بازیگران به آموزش احیتاج داشتند و آ موزش آنها بی شك بخش مهمی از كار بود."  وگمن  با حضور چهار توله جدید به فكر تصویر سازی افسانه ها و قصه های جهانی كودكان افتاد و اولین كتاب عكسش را  با نقش آفرینی فای ری و دخترانش با نام سیندرلا منتشر كرد. مجموعه عكس های پر كار و فراموش ناشدنی كه بیش از تصورش او را میان مردم و جامعه هنری مطرح ساخت. كار وگمن از چند سو قابل تأمل و تحسین است. رسیدن به مؤلفه های شخصی كه هویتی كاملا منحصر به فرد به كارش   بخشیده ،یافتن مرز مشتركی بین سلیقه عوام و هنرمندان كه به نوعی پنجره ای را همزمان به دو سوی می گشاید. پذیرفته شدن از سوی دو قشر و اثر گذاری بر این دو نقطه اوج موفقیت وگمن است.  پس از سیندرلا وگمن روایت پردازی تصویری را ادامه داد و كتاب هایی چون : مسافرت شنل قرمزی كوچولو ، رابین هود ، مادر، روزهای كشتزار ، شهر من ،   A-B-C ، دایره- مثلث- مربع ، مهمانی غافلگیر كننده ، قرمز- آبی-زرد و چیپ یك سگ می خواهد  رامنتشركرد  .                                                                                                                                                                                               وگمن  از سال 1968 از دوربین پولاروید استودیویی 24×20 اینچ استفاده كرد. جثه این دوربین به اندازه ایی بزرگ است كه باور عكاسی با آن در این زمان كمی مشكل است. این در حالی است كه وگمن برای عكاسی و استفاده از آن ، دوربین را پشت یك ماشین باربری می گذارد و با همراهی چند دستیار عكاسی می كند. از این دوربین تنها پنج دستگاه ساخته شده است كه چهار تای دیگرش تنها در استودیو به كار گرفته می شود. وگمن  سی  سال با این دوربین عكاسی كرد و در پاییز 2002 شركت پولاروید برای او گرامی داشتی همراه با برگزاری نمایشگاهی از آثارش ترتیب داد.  یكی از معروفترین مجموعه های وگمن عكس های مدش می باشد. سگها در لباسهایی فاخر با كلاه گیس ، دست و پای انسانی ژست گرفته و به دوربین خیره اند. نگاهی میخكوب ، مضطرب و گاهی سرشار از پوچی ، همان پوچی عمیقی كه گاه منتقدین وگمن را به آن محكوم می كنند. او  در این باره می گوید : "این نوع از سگ ها نگاهی عمیق ، سرد و تو خالی دارند دقیقا شبیه نگاه مدل های مد ، مسئله دیگر رنگ خاكستری مایل به سیاه آن هاست كه امكان نقاشی و نوشتن روی پوستشان را فراهم می كند ، كاری كه با سگ های طلایی رنگ دالماسی ممكن نیست . لباس پوشاندن به این حیوانات یك چالش هنری واقعی و بی نظیر بود در این جاست كه موضوع جذاب می شود و نتایج متفاوتی شكل می گیرد اگر به طور مجزا به عكس ها نگاه كنید متوجه منظورم می شوید به خاطر داشته باشید كه من هرگز از فتوشاپ استفاده نمی كنم ، من عاشق اتفاقات جادویی هستم كه در حین كار رخ می دهد و نظر مخاطب برایم با ارزش است . میاك [6] طراح لباس من در پروژه مد بود . به طرز عجیب و دلنشینی مدل هایش مناسب این سگ هاست . اما برای من هیجان انگیزترین قسمت كار خرید لباس از دستفروش هاست. در طول كار یا حتی پیش از آن من به تخته شاسی طراحی ام و سبكم فكر می كنم."  به راستی عكسهای وگمن از قابل تشخیص ترین عكسهای قرن بیستم اند. او گام به گام با زمان پیش می رود . از هر چیزی برای تصویر كردن افكارش و پس از آن ارائه اش استفاده می كند. بر دنیای رنگ ، فرم و نور مسلط است. ادبیات را به خدمت می گیرد ، داستان سرایی می كند و قلم نقاشی اش را بر زمین نمی گذارد. به نقاشی و عكاسی قانع نمی شود ، با همان دوستان قدیمی به پرفرمنس ، ویدئوآرت  و برنامه های تلویزیونی روی می آورد . ویدئو های او با نام های : سوپ الفبا ، روزهای كریسمس فای ری ، پسران سختكوش ، در فستیوال های آمریكا و فرانسه به نمایش در آمد. ساخت فیلم های او با وقفه ای 20 ساله مواجه شد  و پس این دوری عجیب و رازگونه  در 1999 به عرصه ی  فیلمسازی بازگشت . وگمن در پاسخ به این سوال كه آیا فضای كارش فضایی احساسی است ، چنین پاسخ می دهد :" من عاشق سگ هایم هستم وقتی از شخصی عكاسی می كنیدبه نوعی از آن شخص نقشه ایی می كشید به زندگی اش نفوذ می كنید و آن ها را تازه تر از همیشه می بینید ، نقشه خیالی شما بیشتر از قبل با آن ها آشنا می كند . وقتی من ری مریض بود و به آخر عمرش نزدیك شده بود من به قدری افسرده بودم كه توان گرفتن آخرین عكس را نداشتم .... آیا باید یك پرتره زیبای دوست داشتنی می گرفتم ، یك یادگاری واقعی و ماندگار ، یا بهترین عكسی كه تا به حال از او گرفته بودم ... در نهایت من و من ری روی پله های جلو خانه در وسترن نشستیم  و  ... بله این كاری احساسی است حالا من 4 سگ دارم و به هر كدام احساسی متفاوت . یكی از اشتباهات معمول این است كه فكر می كنید سگ ها به سختی كار كرده اند اما ما عكاسان یعنی من و دستیاران ام سخت كار كرده ایم سگ ها به طور معمول فقط چند ثانیه ایی بدون حركت می نشینند من در عكاسی از سرعت 60/1 ثانیه استفاده می كنم . زمان زیادی طول میكشد تا سگی را وادار به نشستن كنیم. سگها نزدیك آتلیه نشسته بودند تا آن ها را صدا كنیم بعضی از سگ ها بیشتر دوست دارند جلو ی دوربین باشند و تلاش می كنند توجه دیگران را به خود جلب كنند لااقل سگ های من كه چنین بودند ."  

 امروزه معیارهای زیبایی شناسانه همچنین ارزش گذاری متفاوت شده است. دنیای هنر به خصوص در قلمرو ارزش ها دستخوش تغییرات بسیاری شده . شاید با وفور عكاس و راحتی ابزار و تجهیزات با ارزش ترین وجه آثار یك عكاس یا هنرمند نو بودن ، ظهور امری خلاقانه با امضای شخصی اش باشد. كار مداوم ، اصرار بر ویژگی های فرمی و محتوایی و خلاقیت ، نیاز اساسی همه هنرهاست.  وگمن با روحیه شوخ طبعش به نوعی با آثار عكاسان پیش از خود فضایی طنز آمیز خلق می كند. گذاشتن چشم و ابرویی ساختگی به تقلید از من ری ، ساق پاهای بلند و كشیده سگ ها به یاد الیوت ارویت ، استفاده از انواع برگ ها برای ادای دین به ادوارد وستون و فرم های زیبا پشت پنجره های نورانی به تجلیل از جوزف سودك. در سال 2006 در موزه هنر بروكلین نمایشگاهی از آثار نقاشی ،عكاسی و ویدئویی وگمن بر گزار شد كه نوعی باز بینی مجدد كارهایش بود. وگمن امیدوار و پر تلاش از انتشار كتابی با عنوان پسران سختكوش در سال 2030 حرف می زند و این بار قصد دارد دنیای رمان را تجربه كند. به راستی اگر تمامی اتفاقاتی كه وگمن به تصویر می كشد پا از دنیای خیالی او فراتر نهد و به واقعیت تبدیل شود ، اگر سگها به همین راحتی همانند انسان یا حتی جای او قرار گیرند چه خواهد شد. اگر آسوده به عكس های وگمن خیره می شویم ، ستایشش می كنیم و فكر تازه اش را سر مشق قرار می دهیم ، به خاطر اطمینان ما به ساختگی بودن این دنیا ست. دنیای دوست داشتنی ما كه وگمن هم صرفا ابعاد دلپذیر و دوست داشتنی اش را با استفاده از سگ- بازیگرانش به ما نشان می دهد. اما به راستی این دنیا كیست... ما ؟ وگمن ؟ یا سگ ها؟    

نوشته‌ی آسیه عطایی         

 فهرست منابع:

  گفتگو  WWW.housepetmagazine .com                 

WWW.speronewestwater.com

WWW.hyperionbooksforchildren.com

WWW.decordova.org

WWW.photoinsider.com

WWW.Polaroid.com